Jakie wymiary krokwi na dach dwuspadowy?

Konstrukcja dachu dwuspadowego wymaga odpowiedniego doboru wymiarów krokwi, które stanowią podstawowy element nośny więźby dachowej. Prawidłowy wybór przekroju i rozstawu krokwi zapewnia stabilność całej konstrukcji dachu. Każdy inwestor planujący budowę domu powinien znać podstawowe parametry tych elementów.

Podstawowe wymiary krokwi dachowych

Wymiary krokwi muszą być dostosowane do obciążeń działających na konstrukcję dachu. Proporcje przekroju krokwi są zazwyczaj zbliżone do 1:2, gdzie grubość stanowi połowę wysokości. Najpopularniejsze wymiary stosowane w budownictwie jednorodzinnym to 7 x 14 cm, 8 x 16 cm oraz 8 x 18 cm.

Minimalna grubość krokwi nie powinna być mniejsza niż 5 cm. Zbyt cienkie elementy mogą powodować niestabilność konstrukcji i stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Wysokość przekroju jest zawsze około dwukrotnie większa od szerokości, co zapewnia optymalną wytrzymałość belki.

Czynniki wpływające na dobór wymiarów

Wybór odpowiednich wymiarów krokwi zależy od wielu parametrów konstrukcyjnych. Kąt nachylenia połaci dachowych bezpośrednio wpływa na długość krokwi i wymagany przekrój. Im większe nachylenie dachu, tym dłuższe muszą być krokwie.

Istotne znaczenie ma również rozpiętość dachu, czyli odległość między podporami. Przy większych rozpiętościach konieczne jest stosowanie krokwi o większym przekroju. Region geograficzny, w którym zlokalizowany jest budynek, determinuje obciążenia śniegiem i wiatrem.

Rodzaj pokrycia dachowego także wpływa na dobór wymiarów. Ciężkie pokrycia, takie jak dachówka ceramiczna, wymagają mocniejszej konstrukcji niż lekka blachodachówka. Planowane wykorzystanie poddasza również ma znaczenie przy projektowaniu więźby.

Wymiary krokwi dla dachu dwuspadowego

Dach dwuspadowy charakteryzuje się prostą konstrukcją składającą się z dwóch połaci. Dla tego typu dachu najczęściej stosowane przekroje krokwi to:

• 5 x 10 cm – dla małych rozpiętości i lekkich pokryć
• 6 x 11 cm – uniwersalny wymiar dla średnich dachów
• 7 x 14 cm – standardowy przekrój dla większości domów
• 8 x 16 cm – dla większych obciążeń i rozpiętości
• 8 x 18 cm – stosowany przy dużych dachach i ciężkich pokryciach

Przy doborze wymiarów należy pamiętać, że konstrukcja dachu musi wytrzymać obciążenie nawet do 200 kg/m². Wartość ta uwzględnia ciężar pokrycia, śniegu oraz parcie wiatru. Konstruktor powinien przeprowadzić szczegółowe obliczenia statyczne.

Rozstaw krokwi na dachu dwuspadowym

Standardowy rozstaw krokwi wynosi od 80 do 120 cm. Najczęściej przyjmuje się wartość około 90-100 cm, która zapewnia optymalny kompromis między wytrzymałością konstrukcji a zużyciem materiału. Mniejszy rozstaw zwiększa nośność dachu, ale jednocześnie podnosi koszty.

Rozstaw może ulegać modyfikacjom w miejscach montażu okien dachowych lub kominów. W takich przypadkach konieczne jest lokalne zagęszczenie krokwi lub zastosowanie wymianów. Ważne jest zachowanie symetrii konstrukcji po obu stronach kalenicy.

Rozstaw a przekrój krokwi

Zwiększenie rozstawu krokwi wymaga zastosowania elementów o większym przekroju. Przykładowo, przy rozstawie 80 cm można stosować krokwie 7 x 14 cm, podczas gdy rozstaw 120 cm może wymagać przekroju 8 x 18 cm. Każda zmiana rozstawu powinna być konsultowana z konstruktorem.

Długość krokwi bez podparcia

Maksymalna długość krokwi bez dodatkowego podparcia wynosi od 4,5 do 5 metrów. Przy większych długościach konieczne jest zastosowanie dodatkowych elementów konstrukcyjnych. Mogą to być płatwie pośrednie, słupy lub jętki.

W przypadku dachów o większej rozpiętości stosuje się konstrukcje płatwiowo-kleszczowe. System ten pozwala na przeniesienie części obciążeń na dodatkowe podpory. Długość krokwi w kalenicy jest obliczana na podstawie kąta nachylenia i szerokości budynku.

Jak obliczyć długość krokwi?

Do obliczenia długości krokwi wykorzystuje się specjalne współczynniki zależne od kąta nachylenia dachu. Przy kącie 32 stopni stosuje się mnożnik 1,1792. Dla dachu o szerokości 5,5 m długość krokwi wyniesie 6,485 metra.

Dobór przekroju w zależności od obciążeń

Projektant więźby dachowej musi uwzględnić wszystkie możliwe obciążenia działające na konstrukcję. Obciążenia stałe obejmują ciężar pokrycia, łat, kontrłat oraz izolacji. Wartości te są łatwe do przewidzenia i obliczenia.

Obciążenia zmienne wynikają z warunków atmosferycznych charakterystycznych dla danego regionu. W strefach górskich obciążenie śniegiem może wynosić nawet 2,4 kN/m². Parcie wiatru również różni się w zależności od lokalizacji i wysokości budynku.

Konstruktor przeprowadza obliczenia statyczno-wytrzymałościowe uwzględniające:

• ciężar własny konstrukcji i pokrycia;
• obciążenie śniegiem według strefy;
• parcie i ssanie wiatru;
• obciążenia montażowe i eksploatacyjne.

Materiał i jakość drewna

Na krokwie stosuje się głównie drewno iglaste – świerk, sosnę lub jodłę. Wilgotność drewna nie powinna przekraczać 20%, optymalnie powinna wynosić 15-18%. Zbyt wilgotne drewno może się wypaczać i tracić wytrzymałość.

Wszystkie elementy więźby muszą być zabezpieczone przed ogniem i czynnikami biologicznymi. Impregnacja ciśnieniowa wykonana w tartaku jest skuteczniejsza niż malowanie pędzlem na budowie. Miejsca cięć należy dodatkowo zabezpieczyć preparatem.

Drewno klejone

W przypadku dużych rozpiętości można stosować drewno klejone warstwowo. Pozwala ono uzyskać większe długości elementów przy zachowaniu wysokiej wytrzymałości. Koszt drewna klejonego jest wyższy, ale rekompensuje to możliwość stosowania mniejszych przekrojów.

Wskazówki montażowe

Podczas montażu krokwi należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonanie połączeń. Wrąb w murłacie nie powinien być głębszy niż 1/3 wysokości krokwi. Zbyt głębokie nacięcie osłabia nośność elementu.

Połączenia krokwi wykonuje się za pomocą:

• gwoździ budowlanych ocynkowanych;
• wkrętów ciesielskich;
• złączy ciesielskich stalowych;
• płytek kolczastych lub perforowanych.

Każde połączenie w więźbie dachowej musi przenosić obliczeniowe siły rozciągające i ściskające – nie wolno stosować przypadkowych łączników niewiadomego pochodzenia.

FAQ – pytania i odpowiedzi

Czy mogę samodzielnie dobrać wymiary krokwi?

Nie zalecamy samodzielnego doboru wymiarów bez konsultacji z konstruktorem. Błędny dobór może prowadzić do katastrofy budowlanej. Każdy projekt wymaga indywidualnych obliczeń statycznych.

Jaki jest koszt krokwi na dach dwuspadowy?

Cena 1 m³ tarcicy na elementy więźby wynosi około 750-1000 zł netto. Koszt zależy od wymiarów, jakości drewna i stopnia obróbki. Elementy impregnowane ciśnieniowo są droższe o około 20%.

Czy można łączyć krokwie na długości?

Tak, ale połączenie powinno znajdować się w miejscu podparcia, najlepiej nad płatwią. Łączenie wykonuje się na zakład z użyciem śrub lub specjalnych łączników. Miejsce połączenia nie może znajdować się w strefie największych naprężeń.