Jak rozmnożyć hortensje? Metody na sadzonki!
Hortensje należą do najpiękniejszych krzewów ozdobnych w polskich ogrodach. Samodzielne rozmnażanie tych roślin pozwala nie tylko zaoszczędzić znaczące kwoty, ale również zachować ulubione cechy odmianowe. Poznaj sprawdzone metody, które zapewnią Ci sukces w pozyskiwaniu nowych sadzonek.
Najlepszy czas na rozmnażanie hortensji
Termin rozmnażania hortensji zależy od wybranej metody i gatunku krzewu. Jesień, szczególnie okres od początku września do połowy października, stanowi optymalny czas dla większości zabiegów rozmnażania. W tym czasie rośliny charakteryzują się stabilnym wzrostem, a temperatury sprzyjają rozwojowi systemu korzeniowego. Dodatkowo jesienne warunki atmosferyczne minimalizują ryzyko ataków szkodników i chorób grzybowych.
Lato również oferuje doskonałe możliwości rozmnażania, zwłaszcza w przypadku sadzonek zielnych. Okres od czerwca do sierpnia jest idealny dla pozyskiwania półzdrewniałych sadzonek z młodych, tegorocznych przyrostów. Hortensje bukietowe odmiany „Grandiflora” można rozmnażać już od czerwca, podczas gdy hortensje ogrodowe pozwalają na pobieranie sadzonek od maja aż do października. Intensywny wzrost roślin w okresie letnim zapewnia niemal 100% skuteczność ukorzeniania przy zachowaniu odpowiednich warunków.
TOP 3 metody na rozmnażania hortensji
Istnieje kilka sprawdzonych sposobów pozyskiwania nowych sadzonek hortensji. Każda metoda ma swoje zalety i sprawdza się w przypadku różnych gatunków oraz warunków uprawy. Wybór odpowiedniej techniki zależy od doświadczenia ogrodnika, dostępnego czasu oraz konkretnej odmiany hortensji.
Metoda 1. Sadzonki zielne i półzdrewniałe
Metoda sadzonek zielnych należy do najpopularniejszych sposobów rozmnażania hortensji. Polega na pobieraniu młodych, niekwitnących pędów o długości 10-15 cm z wierzchołkowej części krzewu. Sadzonki powinny posiadać minimum 2-3 pary liści oraz być elastyczne, lecz lekko zdrewniałe u podstawy.
Przygotowanie sadzonek wymaga precyzyjnego wykonania kilku kroków. Należy usunąć dolną parę liści, pozostawiając nagą strefę o długości około 3 cm – to właśnie z tej części wyrosną nowe korzenie. Pozostałe liście skraca się o połowę, co zmniejsza powierzchnię parowania i pomaga roślinie utrzymać odpowiedni poziom wody. Zastosowanie ukorzeniacza, choć nie jest obowiązkowe, może znacznie zwiększyć szanse powodzenia.
Metoda 2. Sadzonki zdrewniałe
Rozmnażanie z sadzonek zdrewniałych sprawdza się szczególnie w przypadku hortensji bukietowych i krzewiastych. Zabieg wykonuje się jesienią, pobierając zdrewniałe pędy o długości 20 cm. Każda sadzonka powinna posiadać co najmniej dwa węzły z pąkami, a dolna część musi być ścięta ukośnie.
Przygotowane sadzonki można przechowywać przez całą zimę w chłodnym, suchym miejscu o temperaturze około 0-1°C. Warto owinąć je w wilgotną tkaninę i folię, aby zapobiec wysychaniu. Wiosną umieszcza się je w wilgotnym podłożu w ciepłym, jasnym pomieszczeniu zabezpieczonym przed bezpośrednim słońcem. Metoda ta charakteryzuje się dużą wytrzymałością na chłód, jednak niesie ryzyko niższej przeżywalności sadzonek.
Metoda 3. Dzielenie krzewu
Metoda dzielenia polega na wykopaniu całej rośliny wraz z bryłą korzeniową i podzieleniu jej na kilka mniejszych części. Zabieg najlepiej wykonywać pod koniec września, co zapewnia odpowiedni czas na ukorzenienie przed zimą. Z jednego krzewu można uzyskać 2-4 nowe sadzonki, które natychmiast wysadza się w przygotowane miejsce.
Ta technika sprawdza się idealnie w przypadku starszych krzewów, które wymagają odmłodzenia. Dodatkowo pozwala zachować wszystkie cechy odmianowe rośliny matecznej. Każda podzielona część musi posiadać fragment systemu korzeniowego oraz kilka zdrowych pędów naziemnych.
Jak przygotować sadzonki pędowe krok po kroku?
Prawidłowe przygotowanie sadzonek stanowi fundament sukcesu w rozmnażaniu hortensji. Proces wymaga staranności i zastosowania odpowiednich narzędzi oraz technik. Szczególna uwaga na każdym etapie przygotowania zwiększa szanse na uzyskanie zdrowych, silnych roślin.
Wybór materiału do sadzonek
Podstawą udanego rozmnażania jest wybór odpowiedniego materiału roślinnego. Należy wybierać zdrowe, silne pędy bez oznak chorób czy uszkodzeń mechanicznych. Idealne sadzonki pozyskuje się z młodych, tegorocznych przyrostów, które nie wytworzą jeszcze kwiatostanów. Pędy powinny być elastyczne, ale już lekko zdrewniałe u podstawy.
Materiał do sadzonek pobiera się najlepiej w godzinach rannych, gdy rośliny są w pełni nawodnione. Unikać należy pobierania sadzonek w czasie upałów lub suszy, gdy rośliny mogą być osłabione. Każda sadzonka powinna mieć długość 10-15 cm i zawierać minimum 2-3 węzły z pąkami.
Jak przygotować sadzonki?
Do przygotowania sadzonek niezbędny jest ostry, czysty sekator lub nóż ogrodniczy. Narzędzie musi zapewniać precyzyjne cięcie jednym ruchem, bez rozrywania tkanek roślinnych. Dolne cięcie wykonuje się tuż pod węzłem, zachowując ukośny kąt, podczas gdy górne cięcie robi się około 1 cm powyżej górnej pary liści.
Po wykonaniu cięć należy natychmiast usunąć dolną parę liści, pozostawiając nagą strefę u podstawy sadzonki. Pozostałe liście skraca się o połowę lub całkowicie usuwa większe blaszki liściowe. Taki zabieg ma na celu:
- zmniejszenie powierzchni parowania wody,
- ograniczenie stresu związanego z brakiem systemu korzeniowego,
- koncentrację energii rośliny na wytwarzaniu korzeni,
- zapobieganie więdnięciu sadzonki w pierwszych dniach.
Zbyt krótkie lub zbyt długie sadzonki mogą zaburzyć rozwój systemu korzeniowego. Idealna długość 10-15 cm gwarantuje stabilność sadzonki i optymalny rozwój korzeni.
Ukorzenianie i pielęgnacja młodych sadzonek
Proces ukorzeniania wymaga stworzenia odpowiednich warunków dla rozwoju nowego systemu korzeniowego. Sukces zależy od zachowania właściwej wilgotności, temperatury i oświetlenia. Pierwsze 2-4 tygodnie są decydujące dla przyjęcia się sadzonek.
Warunki ukorzeniania
Sadzonki hortensji najlepiej ukorzeniają się w mieszance torfu i piasku w proporcji 1:1 lub w specjalnym podłożu do rozmnażania roślin. Można również zastosować mieszankę piasku rzecznego z żwirem w równych proporcjach. Podłoże powinno być przepuszczalne, ale jednocześnie zdolne do zatrzymywania odpowiedniej ilości wilgoci.
Temperatura ukorzeniania powinna wynosić około 20-24°C, a wilgotność powietrza utrzymywać się na poziomie 80-90%. Sadzonki umieszcza się w jasnym miejscu, ale zabezpieczonym przed bezpośrednim nasłonecznieniem. Idealnym rozwiązaniem jest przykrycie pojemników perforowaną folią lub plastikową butelką z odciętym dnem, co tworzy efekt mini-szklarni.
Pielęgnacja w okresie ukorzeniania
W pierwszych tygodniach sadzonki wymagają szczególnej uwagi i regularnej kontroli. Podłoże musi być stale umiarkowanie wilgotne, ale nie przemoczone, co mogłoby prowadzić do rozwoju chorób grzybowych. Podlewanie wykonuje się ostrożnie, najlepiej metodą zraszania lub przy użyciu konewki z drobnym sitkiem.
Wietrzenie sadzonek należy wykonywać codziennie, szczególnie w ciepłe dni, aby zapobiec kondensacji pary wodnej i rozwojowi patogenów. Pierwsze oznaki ukorzenienia pojawiają się zazwyczaj po 2-3 tygodniach w postaci nowych przyrostów lub lekko opierających się sadzonek przy delikatnym pociągnięciu. Gdy sadzonki wypuszczą 3 pary nowych liści, można uszczypnąć wierzchołki pędów, co zapewni lepsze rozkrzewienie.
Zimowanie młodych sadzonek
Prawidłowe przezimowanie młodych sadzonek determinuje ich dalszy rozwój i kwitnienie w przyszłym sezonie. Różne gatunki hortensji wymagają odmiennych warunków zimowania, co należy uwzględnić przy planowaniu zabiegów pielęgnacyjnych. Młode rośliny są znacznie bardziej wrażliwe na mróz niż dorosłe okazy.
Hortensje bukietowe i krzewiaste, jako bardziej odporne na zimno, mogą spędzać zimę w chłodnym inspekcie lub nieogrzewanej szklarni. Wystarczy zabezpieczenie przed najsilniejszymi mrozami i utrzymanie temperatury powyżej -5°C. Delikatne hortensje ogrodowe wymagają ochrony w chłodnej szklarni lub innym pomieszczeniu, gdzie temperatura nie spada poniżej 0°C.
Przygotowanie do zimy rozpoczyna się jesienią, gdy z pędów opadną liście. Młode rośliny obsypuje się suchym torfem lub trocinami aż po wierzchołki pędów, co stanowi dodatkową izolację termiczną. Podlewanie w okresie zimowym ogranicza się do minimum, utrzymując jedynie lekką wilgotność podłoża. Wiosną, po ustąpieniu przymrozków, sadzonki stopniowo przyzwyczaja się do warunków zewnętrznych poprzez hartowanie.
Metody specjalne dla różnych gatunków hortensji
Poszczególne gatunki hortensji mogą wymagać zastosowania specjalnych technik rozmnażania. Znajomość tych metod pozwala na osiągnięcie lepszych rezultatów i zwiększenie skuteczności ukorzeniania. Każdy gatunek ma swoje preferencje dotyczące warunków i sposobów rozmnażania.
Hortensja drzewiasta „Annabelle”
Hortensja drzewiasta, szczególnie popularna odmiana „Annabelle”, należy do najłatwiejszych w rozmnażaniu. Charakteryzuje się wysoką zdolnością do regeneracji i ukorzeniania, co sprawia, że nawet początkujący ogrodnicy mogą osiągnąć sukces. Metoda „sztobrów” lub „patyków” jest szczególnie skuteczna dla tego gatunku.
Jesienią należy pobrać zdrowe, zdrewniałe pędy i pociąć je na odcinki długości około 20 cm, tak aby każdy fragment zawierał dwa węzły z pąkami. Przygotowane sztobry układa się w donicy z piaskiem, całkowicie je zakrywając. Donicę zakopuje się w ogrodzie na zimę, nakrywając warstwą ziemi i liści. Wczesną wiosną wykopuje się pojemnik, a na sadzonkach widoczne są już zaczątki korzeni i pąków.
Alternatywną metodą jest rozmnażanie przez samosiew, który często występuje naturalnie. Kwiatostany kładą się na ziemię i gdy zostaną przysypane niewielką ilością piasku, na wiosnę mogą puścić młode siewki. Takie naturalne sadzonki często charakteryzują się dużą żywotnością i szybkim wzrostem.
Hortensja bukietowa
Rozmnażanie hortensji bukietowej może odbywać się metodą ukorzeniania w wodzie, która sprawdza się szczególnie dobrze dla tego gatunku. Należy odciąć zdrewniałe pędy boczne, które nie wypuściły pąków kwiatowych, i włożyć je na 2 tygodnie do wody. Regularna wymiana wody zapobiega jej psuciu się i rozwojowi bakterii.
Po pojawieniu się zdrowych korzeni sadzonkę przenosi się do ziemi lub doniczki, pozostawiając górne pędy lekko wystawające ponad powierzchnię podłoża. Metoda zdrewniałych sadzonek również sprawdza się w przypadku hortensji bukietowych, choć wymaga większej cierpliwości ze względu na niższą przeżywalność.
Hortensja pnąca i kosmata
Hortensja pnąca wymaga zastosowania metody odkładów płaskich. Silny, elastyczny pęd przygina się do ziemi i mocuje punktowo za pomocą wygiętego drutu. W miejscu zetknięcia z glebą lekko nacina się korę i posypuje ukorzeniaczem, następnie obsypuje warstwą podłoża i regularnie podlewa przez cały sezon.
Hortensja kosmata najlepiej rozmnaża się metodą kopczykowania. W czerwcu pędy u podstawy obsypuje się kopczykiem ziemi, a ukorzenione sadzonki odcina się wiosną następnego roku. Z rośliny można również pobrać odrosty korzeniowe, które często charakteryzują się bardzo dobrą przeżywalnością.
Metoda odkładów i kopczykowania wymaga cierpliwości – pierwsze rezultaty widoczne są dopiero po roku, ale sadzonki są wtedy bardzo dobrze ukorzenione i silne.
